Xavfli yuklar (ADR)
Kimyo, laklar, akkumulyatorlar va xavflilik sinfiga ega boshqa yuklar: ADR ruxsati va toʻliq hujjatlar toʻplami bilan tashiymiz.
Xavfli yuk tovar nomidan emas, tasniflashdan boshlanadi: uning xavflilik sinfi va BMT raqami bor, qolgan hammasi — qadoqlash, markirovka, transport va hujjatlar — shularga bogʻliq. Bir xil tovar turli ishlab chiqaruvchilarda turli sinflarga tegishli boʻlishi mumkin, shuning uchun hisob xavfsizlik pasportidan boshlanadi.
Buni qanday tashiymiz
- Xavflilik sinfi va BMT raqamini tovar nomi boʻyicha emas, xavfsizlik pasporti boʻyicha aniqlaymiz.
- Ruxsatnomali transport va xavfli yuklarni tashish boʻyicha tayyorgarlikdan oʻtgan haydovchini tanlaymiz.
- Qadoqlash va markirovkani tekshiramiz: xavfli yuklarda idishga talablar alohida.
- Hujjatlarni transport turiga qarab tayyorlaymiz: avtomobilda — ADR, aviatsiyada — IATA qoidalari, dengizda — IMDG.
- Yuk tashishga qabul qilinmasa, oldindan aytamiz: ayrim sinflarni maxsus ruxsatsiz hech bir tashuvchi olmaydi.
Sizdan nima talab qilinadi
- Ishlab chiqaruvchidan xavfsizlik pasporti (SDS yoki MSDS)
- Xavflilik sinfi va BMT raqami, qadoqlash guruhi
- Transport vositasini xavfli yuk tashishga qoʻyish guvohnomasi
- Haydovchining tayyorgarlik guvohnomasi, avariya kartochkasi
Narx nimaga bogʻliq
- Yukning gabaritlari va massasi
- Marshrut va undagi cheklovlar
- Transport turi
- Ruxsatnomalar va kelishuvlar
- Shoshilinchlik
- Yukning sugʻurta qiymati
Tashuv turlari
Transportni yukka, muddatga va byudjetga qarab tanlaymiz.
Avtomobil yuk tashish
Eshikdan eshikkacha muddat va yoʻl davomida nazorat muhim boʻlganda
Temir yoʻl yuk tashish
Yuk hajmi katta va narx tezlikdan muhimroq boʻlganda
Avia yuk tashish
Yuk shoshilinch kerak va yetkazish narxi asosiy emas
Dengiz va konteyner tashuvlari
Yuk yirik va yoʻnalish uzoq muddatga imkon berganda
- Avia yuk tashish 3–7
- Avtomobil yuk tashish 7–20
- Temir yoʻl yuk tashish 18–35
- Dengiz va konteyner tashuvlari 30–50
Bu tartib, narxlar roʻyxati emas: stavka hajm, ogʻirlik, yoʻnalish va mavsumga bogʻliq. Aniq narxni yukingiz boʻyicha hisoblaymiz.
Koʻp beriladigan savollar
Yukim xavfli ekanini qanday bilaman?
Ishlab chiqaruvchining xavfsizlik pasporti boʻyicha: unda xavflilik sinfi va BMT raqami koʻrsatilgan. Pasport boʻlmasa, yetkazib beruvchidan soʻrang — usiz tashuvchi yukni qabul qilmaydi, bojxona esa chiqarmaydi.
Har qanday sinfni tashiysizmi?
Yoʻq. Ayrim sinflar maxsus ruxsatnomalarni talab qiladi va biz bu haqda yuklashdan keyin emas, darhol aytamiz. Xavfsizlik pasportini yuboring — aniq yukingiz boʻyicha javob beramiz.
Xavfli yukni aviatransportda joʻnatish mumkinmi?
Ayrim yuklarni — mumkin, IATA qoidalari boʻyicha, lekin u yerda cheklovlar avtomobildagidan qatʼiyroq. Masalan, litiy batareyalari alohida rasmiylashtirishni talab qiladi.
Xavfli yukni yigʻma qilib tashish mumkinmi?
Har doim ham emas: moslik qoidalari bor, ularga koʻra ayrim sinflarni yonma-yon yuklab boʻlmaydi. Buni ariza tasdiqlangunga qadar tekshiramiz.
Yuk tashish narxini hisoblash
Yuk va yoʻnalishni yozing — narx va muddat bilan qaytamiz.